مهمات‌ هدایت‌ شونده‌ لیزری‌
ساعت ٥:۳٧ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢۳ اسفند ،۱۳۸٦  

مهمات‌ هدایت‌ شونده‌ لیزری‌ 

اینگونه‌ مهمات‌ یا بصورت‌ بمب‌ و یا بصورت‌ گلوله‌ می‌باشند که‌ از گلوله‌های‌ این‌ نوع‌ می‌توان‌ به‌ گلوله‌ کراسنوپل‌ روسی‌ یاگلوله‌ کاپرهد آمریکایی‌ اشاره‌ کرد لیکن در مورد بمب‌ها، اصولا با قرارداد یک‌ کیت‌ هدایت‌ و نصب‌ یک‌ جستجوگر لیزری‌ بر روی‌بمب‌های‌ همه‌ منظوره، می‌توان آنها را به‌ بمب‌های‌ هدایت‌ شونده‌ لیزری‌ تبدیل‌ نمود. که‌ کیت‌ هدایت‌ یک‌ پردازشگرمحاسباتی‌ است‌ که‌ عمل‌ هدایت‌ و تولید فرامین‌ کنترلی‌ را انجام‌ می‌دهد.

در مهمات‌ هدایت‌ شونده‌ لیزری‌ اعم‌ از بمب‌ یا گلوله‌، یک‌ سیستم‌ هدایت‌ نیمه‌ فعال‌ داخلی‌ با آشکار نمودن‌ انرژی‌ لیزر،پرتابه‌ را به‌ سمت‌ هدفی‌ که‌ توسط یک‌ منبع‌ مولد لیزر خارجی‌ موسوم‌ به‌ دزیگنیتور مورد تابش‌ لیزری‌ قرار گرفته‌، هدایت‌ می‌کند.این‌ دزیگنیتور یا علامتگذار لیزری‌ هدف‌ را می‌توان‌ در داخل‌ هواپیمای‌ رها کننده‌ بمب‌، یا یک‌ هواپیمای‌ دیگر یا در ایستگاه‌ دیده‌ بانی‌زمینی‌ قرار دارد.

مسیر پرواز پرتابه‌های‌ لیزری‌ به‌ سه‌ بخش‌ اصلی‌ تقسیم‌ می‌شود که‌ عبارتند از:

الف‌) بخش‌ بالتسیک: در این‌ بخش‌، مسیر حرکت‌ پرتابه‌ بدون‌ هدایت‌ می‌باشد.

ب‌) بخش‌ گذرا: پرتابه‌ در خلال‌ این‌ مسیر، بردار سرعتش‌ را با بردار به‌ سمت‌ هدف‌ هماهنگ‌ می‌نماید.

ج) بخش‌ هدایت‌ پایانی‌: پرتابه‌ در این‌ بخش‌ توسط جستجوگر لیزری‌ واقع‌ در دماغه‌ خود، انعکاس‌ لیزر تابشی‌ به‌ هدف‌ راحس‌ می‌کند و به‌ سوی‌ آن‌ هدایت‌ می‌گردد.

گیرنده‌ پرتابه‌ لیزری‌ برای‌ استخراج‌ سیگنالهای‌ وضعیت‌ هدف‌، از یک‌ رشته‌ فتودیود چهارتایی به عنوان‌ سنسوراستفاده‌ می‌نماید. این‌ سیگنال‌ها در نهایت‌ باعث‌ حرکت‌ سطوح‌ کنترلی‌ پرتابه‌ در راستای‌ هدایت‌ به‌ سمت‌ هدف‌ می‌گردند. یکی‌از نکات‌ حائز اهمیت‌ درپرتاب‌ اولیه‌ این‌ نوع‌ مهمات‌ صحیح‌ بودن‌ زاویه‌ پرتاب‌ است‌ بطوریکه‌ در یخش‌ هدایت‌ پایانی‌، مهمات‌در داخل‌ چشمه‌ لیزری‌ بوجود آمده‌ توسط علامت‌ گذار لیزری‌ قرار‌گیرد. در ضمن‌ برای‌ پرهیز از فریب‌ لیزری‌ توسط دشمن‌،در علامت‌ گذار لیزری‌ هدف‌ و جستجوگرروی‌ دماغه‌ پرتابه از یک‌ سیستم‌ کد کننده‌ پالسی مشترک‌ برای‌ هماهنگ‌ شدن‌ با یکدیگراستفاده‌ می‌نمایند.

 

 بمب هدایت شونده لیزری

شکل 1- بمب هدایت شونده لیزری GBU-28

با تنظیم‌ کد مورد نظر در علامت‌ گذار و جستجوگر، پرتابه‌ می‌تواند هدف‌ روشن‌ شده‌ توسط علامت‌ گذار را ردیاب‌ و تعقیب‌نماید. کد کننده‌ پالسی‌ بر اساس‌ فرکانس‌ تکرار پالس‌(PRF ) می باشد. این سیستم از ارقام 1 الی 8 استفاده می نماید و کدهای ایجادی  بطور مستقیم با فرکانس‌ تکرارکننده‌ پالس‌ مورد نظر مرتبط می‌شوند. بر حسب‌تجهیرات‌ به‌ کار رفته‌، کدهای‌ فوق‌ می‌تواند سه‌ یا چهار رقمی‌ باشند. این‌ روش‌ هنگامی‌ بکار برده‌ می‌شود که‌ چندین‌ هدف‌ با اولویت‌ بالا وجود داشته‌ باشند. البته‌ مهمات‌ هدایت‌ شونده‌ لیزری‌ یک‌ راه‌ حل‌ کلی‌ برای‌ به‌کارگیری در میادین‌ نبرد نمی‌باشند، لیکن‌ دارای‌ مزایای‌ برجسته‌ای‌ نظیر دقت‌ بالای‌ اصابت‌ به‌ هدف‌، مصون‌ بودن‌ از جنگ‌ الکترونیک‌ و ایجاد حاشیه ‌امنیت‌ بیشتر می‌ باشند.در اینگونه‌ مهارت‌ فردی‌ اپراتور علامت‌ گذار حائز اهمیت‌ می‌باشد زیرا اگر علامت‌ گذار زودتر ازموعد مناسب‌ به‌ هدف‌، لیزر بتاباند و اصطلاحا آن‌ را روشن‌ نماید، ممکن‌ است‌ بعلت‌ محدودیت‌ منبع‌ تغذیه‌ و نیزوجود پراکندگی‌ های مختلف‌،چشمه‌ لیزری‌ ایجاد شده‌ تضعیف‌ و باعث‌ اختلال‌ در ردیابی‌ مهمات‌ و عدم‌ اصابت‌ آن‌ به‌ هدف‌ گردد. در ضمن‌ با توجه‌ به‌ محدودیتهای‌ فوق‌ و نیز پرهیز از آشکار شدن‌ توسط دشمن‌ بایستی‌ عمل‌ تابش‌ لیزری‌ روی هدف در حداقل زمان ممکن صورت پذیرد.علاوه بر این مهمات لیزری در مقابل‌ برخی‌ از عوامل‌ محیطی‌ و جوی‌ نیزاختلال‌پذیر می‌باشند بطور مثال‌ دود، گرد و غبار و آوار می‌تواند باعث‌ کاهش‌ کارآیی‌ این‌ نوع‌ مهمات‌ گردند، زیرا پراکندگی‌های‌ متعکسه‌ از نور لیزرکه‌ ناشی‌ از ذرات‌ دود هستند، می‌توانند باعث‌ ایجاد اهداف‌ کاذب‌ و دروغین‌ گردند. باران ، برف ،مه و ابرهای پایین نیز عملکرد مهمات لیزری را کاهش داده و با تاثیرگذاری  نامطلوب‌ بر روی‌ خط دید، ممکن‌ است‌ باعث‌ محدودیت‌ و عدم‌ عملکرد مناسب‌ و به‌ موقع‌ علامت‌ گذار لیزری‌ هدف‌ گردند. نسل‌های‌ مختلفی‌ از بمبهای‌ لیزری‌ از ابتدای اختراع‌ آنها تا بحال‌ بوجود آمده‌ است‌ که‌ در هر نسل‌ سعی‌ شده‌ تا نقاط ضعف‌ نسل‌ قبلی‌ مرتفع‌ گردد ومکانیزم‌ هدایت‌ و ردیابی‌ آن‌ بهبود یابد و به‌ طور مثال‌ در نسل‌ اول‌ بمب‌های‌ لیزری‌ از باله‌های‌ ثابت‌ استفاده‌ شد لیکن‌ در نسل‌دوم‌ از باله‌های‌ متحرک‌ با قابلیت‌ جمع‌ شوندگی‌ استفاده‌ گردید و در نسل‌ اخیر یا نسل‌  سوم‌، مکانیزم‌ هدایت‌ به‌ نحوی‌ بهبود یافت‌که‌ بتوان‌ از بمب‌ در ارتفاعات‌ کم‌ و سقف‌ پروازهای‌ پایین‌ و با حاشیه‌ امنیت‌ بالا استفاده‌ نمود]4[.

 

برداشت از کتاب لیزر و کاربرد آن در تسلیحات هوشمند

نوشته : رحمت ا.. امیر صوفی – عباس مجد آبادی

منبع : www.lasermaser.blogfa.com


کلمات کلیدی: